This research project examines the hormonal mechanisms underlying grandiose narcissism by integrating a three-factor model of narcissistic traits with reactive testosterone responses. It focuses on how distinct facets of narcissism relate to testosterone changes in different social contexts. Specifically, the project investigates whether agentic narcissism—characterized by assertiveness, sociability, and achievement striving—is associated with testosterone increases following successful self-enhancement (e.g., positive feedback on an intelligence test), and whether antagonistic narcissism—marked by entitlement and exploitativeness—is linked to testosterone increases following ego-threatening situations (e.g., losing a competition).

Contemporary models conceptualize narcissism as comprising agentic (Admiration), antagonistic (Rivalry), and neurotic (vulnerable) dimensions. Grandiose narcissism reflects a combination of agentic and antagonistic traits, driving status-seeking through self-promotion or defensive dominance, depending on situational cues.

Testosterone plays a key role in status motivation and dominance-related behavior, with highly context-dependent effects. Beyond stable basal levels, testosterone shows reactive fluctuations in response to social challenges such as winning or losing, which may reinforce future dominance-seeking behavior. While previous research has linked basal testosterone to agentic narcissism, little is known about how reactive testosterone relates to narcissism facets across different social contexts.

The project consists of two experimental studies with male participants. Study 1 examines testosterone responses to positive versus average feedback on an intelligence test, hypothesizing that agentic narcissism predicts testosterone increases following positive feedback. Study 2 investigates testosterone responses to ego-threatening versus neutral feedback in a competitive task, predicting that antagonistic narcissism is associated with testosterone increases under ego threat. Both studies include assessments of narcissistic traits, status-seeking motives (prestige and dominance), self-views, and emotional states. Testosterone will be measured from blood samples collected after experimental manipulations.

By linking differentiated narcissism facets to dynamic hormonal responses, this research advances understanding of the biopsychosocial foundations of narcissistic status-seeking, informing theory and interventions aimed at reducing maladaptive dominance while preserving adaptive leadership tendencies.

Celem projektu badawczego jest zbadanie hormonalnych mechanizmów leżących u podstaw narcystycznej wielkościowości poprzez integrację trójczynnikowego modelu cech narcystycznych z reaktywnymi zmianami poziomu testosteronu. Projekt koncentruje się na tym, w jaki sposób odmienne wymiary narcyzmu wiążą się z reakcjami testosteronu w różnych kontekstach społecznych. W szczególności analizowane będzie, czy narcyzm sprawczy (agentic) — charakteryzujący się asertywnością, towarzyskością i dążeniem do osiągnięć — wiąże się ze wzrostem testosteronu po udanym wzmocnieniu Ja (np. pozytywnej informacji zwrotnej po teście inteligencji), oraz czy narcyzm antagonistyczny — przejawiający się roszczeniowością i eksploatowaniem innych — wiąże się ze wzrostem testosteronu w sytuacjach zagrożenia ego (np. przegranej w rywalizacji).

Współczesne ujęcia teoretyczne opisują narcyzm jako konstrukt trójwymiarowy, obejmujący narcyzm sprawczy (Admiration), narcyzm antagonistyczny (Rivalry) oraz narcyzm neurotyczny (wrażliwy). Narcyzm wielkościowy stanowi kombinację wymiaru sprawczego i antagonistycznego, prowadząc do zachowań ukierunkowanych na status — poprzez autopromocję lub defensywną dominację, zależnie od kontekstu sytuacyjnego.

Testosteron odgrywa kluczową rolę w motywacji statusowej i zachowaniach dominacyjnych, a jego wpływ jest silnie zależny od kontekstu społecznego. Oprócz względnie stabilnego poziomu bazowego, testosteron wykazuje dynamiczne, reaktywne fluktuacje w odpowiedzi na bodźce społeczne, takie jak wygrana lub przegrana, które mogą wzmacniać przyszłe dążenia do dominacji. Dotychczasowe badania wykazały związek poziomu bazowego testosteronu z narcyzmem sprawczym, jednak reaktywne zmiany testosteronu wciąż pozostają słabo poznane w kontekście poszczególnych wymiarów narcyzmu.

Projekt obejmuje dwa badania eksperymentalne z udziałem mężczyzn. Badanie 1 analizuje zmiany poziomu testosteronu po otrzymaniu pozytywnej lub przeciętnej informacji zwrotnej po teście inteligencji, zakładając, że narcyzm sprawczy będzie przewidywał wzrost testosteronu po pozytywnej informacji zwrotnej. Badanie 2 bada reakcje testosteronu na informację zwrotną o charakterze zagrożenia ego lub neutralnym po zadaniu rywalizacyjnym, przewidując, że narcyzm antagonistyczny będzie związany ze wzrostem testosteronu w warunku zagrożenia ego. W obu badaniach uwzględnione zostaną pomiary cech narcystycznych, motywacji statusowej (prestiż i dominacja), obrazu siebie oraz aktualnych stanów emocjonalnych. Poziom testosteronu będzie mierzony na podstawie próbek krwi pobieranych po manipulacjach eksperymentalnych.

Projekt przyczynia się do pogłębienia wiedzy na temat biopsychospołecznych podstaw narcyzmu, łącząc zróżnicowane wymiary osobowości z dynamicznymi reakcjami hormonalnymi w realistycznych kontekstach społecznych. Uzyskane wyniki mogą mieć znaczenie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne — wspierając rozwój interwencji ograniczających nieadaptacyjne formy dominacji przy jednoczesnym zachowaniu adaptacyjnych cech przywódczych.

How does the narcissistic mind work? In this project, we examine the association between trait narcissism and cognitive functioning. Nowadays, narcissism is often investigated as a subclinical personality trait that varies between people. In the research literature two major forms of narcissism are distinguished – grandiose and vulnerable. They both share some feature, such as self-concetration, entitlement and antagonism, however, they differ in many respects. Grandiose narcissism is characterized by social boldness, unrealistically positive self‐views, self-enhencement, high self-esteem and high approach motivation. Vulnerable narcissism reflects low self‐esteem, social withdrawal, insecurity, hostility and high avoidant motivation. The research on cognitive functioning in narcissism is scarce. The review of the existing research literature on cognitive processes in narcissism suggests that each form of narcissism is associated with distinct cognitive tendencies. Specifically, grandiose narcissists show a bias towards stimuli that are positive and refer to agentic attributes. Thus, grandiose narcissists manifest increased approach motivation for positive-agentic information.

In other words, their mind is set on mode ‘explore and conquer’. Vulnerable narcissists tend to focus on negative information and have difficulties disengaging attention from negative/threatning stimuli. Thus, they are hypervigilant and ruminate negative information. In other words, their mind is set on mode ‘beware and monitor’. Additionally, we suggest that the cognitive biases might be fueled by narcissists’, at least in grandiose type, poor metacognitive abilities and confirmation bias. In line with this argumentation, we propose potential interventions that might reduce biases of narcissists.

In the project we plan six studies that will examine cognitive functioning of people with different levels of grandiose and vulnerable narcissism and six cognitive areas: attention, cognitive scope, memory, problem solving and intelligence. Within each study we will create two independent groups. One group will perform the task in ‘regular’ conditions, while in the other group we plan interventions to reduce the cognitive biases in narcissism (especially grandiose). The project might provide evidence about unique cognitive profiles of grandiose and vulnerable narcissism, suggesting that both traits reflect partially distinct phenotypic expressions of narcissism.

Jak działa umysł narcystycznej osoby? Prezentowany projekt podejmuje zagadnienie związków pomiędzy cechą narcyzmu a funkcjonowaniem poznawczym. Współcześnie, narcyzm jest często badany jako cecha osobowości, którą, w różnym nasileniu, posiadają ludzie. W literaturze psychologicznej wyróżnia się dwa główne rodzaje narcyzmu: wielkościowy i wrażliwy. Obie formy narcyzmu łączy koncentracja na sobie, roszczeniowość i antagonizm, natomiast różni kilka innych charakterystyk. Narcyzm wielkościowy wiąże się ze społeczną śmiałością, wysoką samooceną, nadmiernie pozytywnym wizerunkiem siebie i wysoką motywacją dążeniową. Narcyzm wrażliwy charakteryzuje lęk, niska samoocena, wrogość i nadwrażliwość na ocenę innych. Badania nad poznawczym funkcjonowaniem osób o wysokich poziomach narcyzmu wielkościowego i narcyzmu wrażliwego były rzadko podejmowane. Jednakże, istniejące wyniki badań skłaniają do kilku wniosków.

Po pierwsze, system poznawczy osób o wysokim narcyzmie wielkościowym powinien wiązać się z tendencją do aktywnego i wybiórczego poszukiwania informacji na własny temat o pozytywnym i sprawczym charakterze (np. ‘jestem inteligentny’, ‘jestem liderem’). Innymi słowy, umysł takich osób nastawiony będzie na tryb: „eksploruj i podbijaj”. Natomiast umysł osób o wysokim narcyzmie wrażliwym, skłania ich do nadmiernej czujności wobec negatywnych informacji na własny temat oraz ruminowania („przeżuwania” poznawczego) tych informacji. System poznawczy osób z wysokim narcyzmem wrażliwym działa w trybie ‘bądź czujny i monitoruj środowisko’. Jedną z przyczyn tendencyjności poznawczej, przynajmniej w przypadku narcyzmu wielkościowego, mogą być gorsze zdolności meta poznawcze. Osoby o wysokim narcyzmie (wielkościowym) mają tendencję do widzenia się w lepszym świetle, niż są w rzeczywistości. Można powiedzieć, że są nastawieni na błąd konfirmacji – poszukiwania informacji zgodnych z ich przekonaniami (pozytywnymi i sprawczymi). W projekcie zaplanowano interwencje, które mają sprawdzić w jakim stopniu da się zredukować tendencyjność umysłową osób narcystycznych.

W projekcie zaplanowano sześć badań, które podejmują zagadnienie związków pomiędzy narcyzmem wielkościowym i wrażliwym oraz pięcioma obszarami poznawczymi: uwagą, zakresem poznawczym, pamięcią, stylem rozwiązywania problemów i inteligencją. Ponadto, w każdym badaniu stworzono dwa warunki. W pierwszym warunku badani będą wykonywali zadanie poznawcze bez dodatkowej interwencji, natomiast w drugim warunki sprawdzone zostanie na ile błędy poznawcze występujące wśród osób o wysokim narcyzmie da się zredukować. Efektem projektu będzie systematyczne zbadanie funkcjonowania poznawczego osób narcystycznych oraz ujęcie specyfiki narcyzmu wielkościowego i wrażliwego. Dodatkowo, wyniki mogą pokazać na ile tendencyjność umysłowa jest stała a na ile można ją zredukować.

There is a growing interest in narcissism understood as a personality trait that varies between people. Numerous studies have explored its structure, and emotional and social consequences, however, the origins of narcissism are still poorly understood. The existing evidence supports social learning theory according to which children are likely to grow up to be narcissistic when their parents overvalue them, that is when their parents see them as more special and more entitled than other children. However, previous studies examined the relatively general beliefs of parents and did not compare these beliefs with the objective abilities of their children.

In the current project, we will examine parents’ beliefs about their children in one particular domain – intelligence. We hypothesize that the origins of narcissism are partly related to parental overestimation of their children’s intelligence. This does not mean that there might be other sources of narcissism, however, we expect that parents’ beliefs in the domain of intelligence are one of the factors shaping narcissistic traits. The planned studies (correlational and longitudinal) will not only establish a link between parents’ beliefs about their children’s intelligence and the development of narcissistic personality but also may shed some light on the origins of gender differences in both self-assessed intelligence and narcissism.

Study 1 will have a cross-sectional nature and its main aim would be to validate measures as well as to examine the factor structure of narcissism in children.

Study 2 will have a longitudinal design, we will assess parents’ beliefs, children’s narcissism, self-esteem, and objective intelligence in three 6-mo waves. We plan to compare parents’ views with objectively measured intelligence of their children. This will establish the level of accuracy of parents’ estimations and the degree to which they perceive their children in a distorted way. We will compare various domains, including agentic (e.g., leadership) and communal (e.g., friendliness). This could show the relative importance of intelligence in the parental belief system across domains.

Narcyzm zyskuje obecnie coraz większą popularność w psychologii. Najczęściej jest ujmowany jako cecha osobowości, którą ludzie posiadają w mniejszym lub większym nasileniu. Trzonem narcyzmu jest nadmierne skupienie na sobie, roszczeniowość i antagonizm w stosunku do innych. Wiele badań w ostatnich latach podejmowało zagadnienie związków cechy narcyzmu z funkcjonowaniem społecznym i emocjonalnym, jednakże, jak do tej pory mało wiadomo na temat genezy narcyzmu. Jedno z badań ujawniło, że narcyzm u dzieci rozwijał się częściej jeżeli rodzice przeceniali swoje dzieci i uważali, że ich dzieciom wolno więcej. Innymi słowy, uważali własne dziecko za „dar od Boga dla ludzkości”.

W niniejszym projekcie sprawdzone zostaną bardziej specyficzne przekonania rodziców, związane z inteligencją ich dzieci. Dotychczasowe badania na dorosłych pokazują, że nierealistyczna i nadmiernie pozytywna ocena inteligencji jest ważnym czynnikiem budującym samoocenę osób z wysokim narcyzmem. Wykazano również eksperymentalnie, że pozytywna informacja zwrotna na temat inteligencji podnosi chwilowy stan narcyzmu. Przypuszczalnie, przecenianie inteligencji własnych dzieci powinno wiązać się ze wzrostem
narcyzmu.

W badaniu podłużnym przetestowane zostaną przekonania rodziców, narcyzm dzieci oraz rzeczywisty poziom inteligencji dzieci. Przekonania rodziców na temat inteligencji ich dzieci mogą być jednym ze źródeł wysokiej cechy narcyzmu.